Avrupa'dan İngiltere'ye sıçrayan siber saldırılar gıda tedarik zincirinde endişeleri artırırken, Avrupalı Türk Markalar Birliği (ATMB) Başkanı Vehbi Keleş olası kesintilere karşı hazırlıklı olunması uyarısında bulundu.

Bloomberg HT Haberler Avrupa’daki siber saldırılar İngiltere’de gıda tedarikini tehdit ediyor Avrupa'dan İngiltere'ye sıçrayan siber saldırılar gıda tedarik zincirinde endişeleri artırırken, Avrupalı Türk Markalar Birliği (ATMB) Başkanı Vehbi Keleş olası kesintilere karşı hazırlıklı olunması uyarısında bulundu. Türkiye'nin ekonomi platformu Bloomberg HT'yi Google listesine ekleyin 10 Kasım 2026, 10:40 Güncelleme : 10 Kasım 2026, 10:54

CEREN DİLEKÇİ KÖSEOĞLU/LONDRA Avrupa’da son haftalarda art arda yaşanan siber saldırılar, gıda sektöründe yeni bir güvenlik riskini ortaya çıkardı. Süpermarketlerin soğutma sistemlerine yönelik dijital müdahaleler, bazı ülkelerde gıda ürünlerinin imha edilmesine neden olurken, İngiltere’deki işletmelerin de saldırılardan etkilendiği bildirildi. Ekim ayı ortasında Fransa’da yaklaşık 10 bin süpermarketten 700’ünün soğutma sistemi siber saldırılardan etkilendi. 2 Kasım’da gerçekleşen ikinci saldırı dalgası ise en az 11 ülkeye yayıldı. İsveç’te ICA süpermarket zincirine ait 23 mağaza saldırılardan etkilenirken, bunların sekizinde soğuk ve dondurulmuş gıda ürünleri imha edildi. İngiltere’de de et sektöründe faaliyet gösteren üç işletmenin soğutma sistemleri hedef alındı. Ancak saldırı sırasında soğutucuların boş olması nedeniyle ürün kaybı yaşanmadı. Batı Londra’da faaliyet gösteren organik meyve ve sebze toptancısı Langridge Organic’in ise 10 soğuk hava odasından altısına müdahale edildi. Çalışanların sıcaklık kontrollerini manuel olarak gerçekleştirmesi sayesinde gıda kaybının önüne geçildi. İngiltere Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC), ülkedeki saldırıların etkisinin şu aşamada sınırlı olduğunu açıkladı. İngiltere’de saldırılardan etkilendiği doğrulanan bir süpermarket bulunmazken, uzmanlar dijital altyapılardaki güvenlik açıklarının daha geniş çaplı kesintilere yol açabileceğine dikkat çekiyor. Avrupalı Türk Markalar Birliği Başkanı Vehbi Keleş, Avrupa’daki siber saldırıların gıda sektörünün karşı karşıya olduğu risklerin değiştiğini gösterdiğini söyledi. Modern gıda depolarında sıcaklık kontrolünden stok takibine, sipariş yönetiminden sevkiyat planlamasına kadar birçok işlemin dijital sistemler üzerinden yürütüldüğünü belirten Keleş, teknolojik altyapının güvenliğinin artık fiziksel güvenlik kadar önemli hale geldiğini vurguladı. Keleş, “Eskiden bir gıda deposunun güvenliğinden söz ettiğimizde daha çok elektrik kesintilerini, yangın riskini veya fiziksel güvenliği düşünürdük. Bugün artık dijital sistemlerin güvenliği de en az bunlar kadar önemli hale geldi” dedi. Siber saldırıların yalnızca depolardaki ürünleri değil, gıdanın tüketiciye ulaştırılmasını da tehdit ettiğini belirten Keleş, tedarik zincirinin tüm aşamalarında alternatif çalışma planlarının oluşturulması gerektiğini ifade etti. İngiltere’nin gıda tedarikinde ithalatın önemli bir paya sahip olması, uluslararası lojistik sistemlerde yaşanabilecek kesintilerin etkisini artırıyor. Keleş’in paylaştığı verilere göre, ülkede tüketilen gıdanın yaklaşık yüzde 58’i yerli üretimden karşılanırken, yüzde 23’ü Avrupa Birliği ülkelerinden, yüzde 19’u ise dünyanın diğer bölgelerinden temin ediliyor. İngiltere’nin geçen yıl gerçekleştirdiği gıda, yem ve içecek ithalatı yaklaşık 68 milyar sterline ulaşırken, ithalat miktarı 44 milyon tonu aşarak son on yılın en yüksek seviyesine çıktı. Özellikle taze gıda ürünlerinde dışa bağımlılık daha yüksek seviyelerde bulunuyor. İngiltere tükettiği taze meyvenin yalnızca yüzde 14’ünü, domatesin ise yüzde 17’sini kendi üretiyor. Keleş, taze ürünlerde uzun süreli stoklamanın mümkün olmadığına dikkat çekerek, bu ürünler açısından kesintisiz sevkiyatın hayati önem taşıdığını belirtti. Siber saldırıların oluşturduğu bir diğer önemli risk ise limanlar, gümrük sistemleri ve lojistik altyapısında yaşanabilecek kesintiler. İngiltere’nin toplam gıda ithalatının yaklaşık yüzde 18’i Dover Limanı ve Manş Tüneli hattından gerçekleştiriliyor. Süt ürünleri ve yumurtada ise bu oran yüzde 42’ye kadar yükseliyor. Keleş, limanlardaki dijital sistemlerde yaşanabilecek bir aksamanın, ürünler ülkeye ulaşmış olsa bile gümrük işlemlerini ve sevkiyat planlamasını durdurabileceğini belirtti. Özellikle taze gıda ürünlerinde birkaç günlük gecikmenin bile ürünlerin ticari değerini ve kullanılabilirliğini olumsuz etkileyebileceğini vurgulayan Keleş, uluslararası tedarik zincirindeki herhangi bir aksamanın diğer aşamalara da yansıyabileceğine dikkat çekti. İngiliz hükümetinin gıda güvenliği raporunda da fidye yazılımlarının tedarik zinciri açısından en önemli aksatıcı siber tehditlerden biri olduğu belirtiliyor. Siber güvenlik risklerinin gündemde olduğu dönemde İngiliz hükümetinin vatandaşlara yönelik acil durum hazırlığı çağrısı da dikkat çekti. Hükümet, 22 Ekim’de başlattığı ve üç yıl sürmesi planlanan bilinçlendirme kampanyası kapsamında, hanelere olası krizlere karşı en az 72 saat yetecek temel gıda ve su bulundurmalarını tavsiye etti. Kampanyanın amacı, elektrik kesintileri, altyapı sorunları veya diğer olağanüstü durumlarda vatandaşların temel ihtiyaçlarını kısa süreliğine karşılayabilmesini sağlamak. Resmî verilere göre İngiltere’de her 100 kişiden yalnızca 13’ü kendisini olası bir acil duruma hazırlıklı görüyor. Keleş, hükümetin çağrısının paniğe yol açacak bir gelişme olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, “Burada insanları paniğe sevk etmekten ziyade, olağanüstü bir durumda günlük hayatın bir süre devam edebilmesini sağlamak amaçlanıyor” ifadelerini kullandı. Hükümetin tavsiyesi yalnızca haneleri kapsarken, işletmelere yönelik herhangi bir zorunlu stok düzenlemesi bulunmuyor. Siber saldırıların gıda sektörü açısından en önemli sonuçlarından biri, soğuk zincirin bozulması ihtimali olarak öne çıkıyor. Et, süt ürünleri, dondurulmuş gıdalar ve bazı taze ürünlerin belirli sıcaklıklarda muhafaza edilmesi gerekiyor. Soğutma sistemlerinin devre dışı kalması veya sıcaklıklarının uzaktan değiştirilmesi, ürünlerin güvenliğini tehlikeye atabiliyor. İngiltere Gıda Standartları Ajansı’nın verilerine göre, elektrik kesintisi sırasında kapağı açılmayan bir buzdolabı yaklaşık dört saat, tam dolu bir dondurucu ise yaklaşık 48 saat güvenli sıcaklığını koruyabiliyor. Yarı dolu dondurucularda bu süre yaklaşık 24 saate düşüyor. Ancak bu süreler ev tipi cihazlara yönelik tahminlerden oluşuyor. Ticari soğuk hava depolarının dayanıklılığı, yedek enerji sistemlerine ve teknik altyapılarına göre değişiklik gösteriyor. Keleş, elektrik kesintisi yaşanmasa bile siber saldırılar yoluyla sıcaklık kontrol sistemlerinin devre dışı bırakılabileceğine işaret ederek, işletmelerin hem yedek enerji hem de bağımsız kontrol mekanizmalarına sahip olması gerektiğini belirtti. Keleş, büyük şirketlerin alternatif depolama, dağıtım ve teknoloji sistemlerine yatırım yapabildiğini ancak küçük işletmelerin aynı imkânlara sahip olmadığını belirterek, gıda sektöründeki küçük ve orta ölçekli işletmelere yönelik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Siber saldırılara ve olası krizlere karşı daha fazla stok bulundurma ihtiyacı, gıda sektöründe maliyetleri de artırabilecek bir unsur olarak değerlendiriliyor. İngiltere’de yıllık gıda enflasyonu eylül ayında yüzde 1,3’e gerileyerek Eylül 2021’den bu yana en düşük seviyesine indi. Ancak gıda fiyatları Eylül 2021’e kıyasla yaklaşık yüzde 38 daha yüksek seviyede bulunuyor. Keleş, işletmelerin stoklarını artırmasının daha fazla depo alanı, enerji, finansman ve personel maliyeti anlamına geldiğini belirtti. Hükümetin üç günlük hazırlık çağrısının özellikle konserve, pirinç, makarna ve bakliyat gibi uzun süre saklanabilen ürünlere talebi artırabileceği değerlendiriliyor. Perakende zinciri Iceland, hükümetin çağrısının ardından bir hafta sonunda konserve satışlarının yüzde 40 arttığını açıkladı. Bununla birlikte, İngiliz Perakendeciler Konsorsiyumu market raflarında ürün bulunurluğunun güçlü olduğunu bildirdi. İngiltere’nin gıda tedarik zincirinde yaşanabilecek olası kesintiler, alternatif tedarikçi ülkelerin önemini de artırıyor. ATMB Başkanı Keleş, Türkiye’nin özellikle bakliyat, zeytin, zeytinyağı, konserve, kuru meyve, kuruyemiş ve paketli gıda ürünlerinde İngiltere pazarı açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirtti. Türkiye’nin geçen yıl İngiltere’ye yaklaşık 4 milyon kilogram fındık ihraç ettiğini ve bunun karşılığında yaklaşık 43 milyon dolarlık gelir elde edildiğini aktaran Keleş, Türk gıda ürünlerinin artık yalnızca Türk marketlerinde değil, farklı tüketici gruplarına hitap eden perakende kanallarında da yer bulduğunu söyledi. İngiltere’nin ithal ettiği gıda ve tarım ürünlerinde Türkiye’nin payının yaklaşık yüzde 1 seviyesinde olduğunu belirten Keleş, bu oranın yüzde 5’e çıkarılması halinde ihracatın 5 milyar dolara ulaşabileceğini ifade etti. Ancak Keleş, İngiliz hükümetinin acil durum hazırlığı çağrısının Türkiye’den yapılan gıda ithalatını şimdiden artırdığına ilişkin yeterli veri bulunmadığını da vurguladı. Avrupa’daki siber saldırılar, İngiltere’de gıda sektörünün dijital altyapısının korunmasına yönelik düzenlemeleri de gündeme taşıdı. Hazırlıkları süren Siber Güvenlik ve Dayanıklılık Yasası kapsamında, belirlenen yükümlülüklere uymayan şirketlere 17 milyon sterline veya küresel cirolarının yüzde 4’üne kadar para cezası uygulanması öngörülüyor. Ancak mevcut düzenleme kapsamında gıda sektörü yer almıyor. Keleş, gıda sektörünün de siber güvenlik hazırlıklarına daha kapsamlı biçimde dahil edilmesi gerektiğini belirterek, işletmelerin internet bağlantılı soğutma cihazlarını güvenli hale getirmesi, varsayılan şifrelerini değiştirmesi ve alternatif çalışma planları oluşturmasının önemine dikkat çekti. Kamu kurumları ile özel sektör arasında güçlü koordinasyon kurulması gerektiğini vurgulayan Keleş, “Gıda güvenliği yalnızca depolarda yeterli ürün bulunması demek değildir. O ürünlerin güvenli şekilde korunması ve ihtiyaç duyulan zamanda tüketiciye ulaştırılması da aynı derecede önemlidir” dedi. Keleş, temel önceliğin paniğe kapılmak değil, olası krizlere karşı daha hazırlıklı ve dayanıklı bir gıda tedarik sistemi oluşturmak olması gerektiğini sözlerine ekledi.

İlgili Haberler Eximbank Yönetim Kurulu Başkanı Çelik istifa etti Yabancıdan satış haftası Döviz mevduatlarında yükseliş Para piyasası fonları altı ayın en düşük seviyesinde Trump'tan ara seçimler öncesi veto tehdidi Bain&Company: Türkiye'nin net sıfır dönüşümü için 500 milyar doların üzerinde yatırım gerekiyor Erdoğan'dan Güney Kore ile nükleer işbirliği vurgusu İmalat ikliminde zayıflama 31. aya taşındı Bloomberg HT Tüketici Güven Endeksi Ekim'de yükseldi Euro Bölgesi imalat sanayi PMI iki ayın en düşük seviyesinde Yılmaz: Tarife indirimleri ile yetinmeyip kapsamlı ticaret zemini aranmalı Allianz: İflaslar Türkiye'de 2026'da yüzde 31 artacak 2027'de yüzde 7 gerileyecek Eximbank Yönetim Kurulu Başkanı Çelik istifa etti Yabancıdan satış haftası Döviz mevduatlarında yükseliş Para piyasası fonları altı ayın en düşük seviyesinde Trump'tan ara seçimler öncesi veto tehdidi Bain&Company: Türkiye'nin net sıfır dönüşümü için 500 milyar doların üzerinde yatırım gerekiyor Erdoğan'dan Güney Kore ile nükleer işbirliği vurgusu İmalat ikliminde zayıflama 31. aya taşındı Bloomberg HT Tüketici Güven Endeksi Ekim'de yükseldi Euro Bölgesi imalat sanayi PMI iki ayın en düşük seviyesinde Yılmaz: Tarife indirimleri ile yetinmeyip kapsamlı ticaret zemini aranmalı Allianz: İflaslar Türkiye'de 2026'da yüzde 31 artacak 2027'de yüzde 7 gerileyecek