İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın liderleri, bağımsızlık hamlesi için ilk adımı attı. Liderler, Birleşik Krallık'tan ayrılmayı öngeren mutabakat zaptını imzalarken "Westminster'ın devri sona eriyor" ifadesini...

Gelişmelerden anında haberdar olun.Google’da tercih edilenkaynak olarak ekleyin

İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın liderleri, Birleşik Krallık'tan ayrılmayı öngören bir mutabakat zaptı imzaladı. Cardiff'te bir araya gelen liderler, "Westminster'ın devrinin sona erdiğini" ve "siyasi manzaranın artık değiştiğini" açıkladı.

CARDIFF'TE TARİHİ TOPLANTI

Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, İskoçya Başbakanı John Swinney, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O'Neill ve Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald, Cardiff'teki görüşmenin ardından basın toplantısı düzenledi.

Liderler, birlikte çalışmak, "daha güçlü, daha adil bir ekonomi" oluşturmak, "kendi enerji kaynaklarımızı" genişletmek ve ülkelerinin geleceğinin "Avrupa Birliği'nde olması" gerektiği konusunda mutabakat zaptı imzaladı.

Sinn Fein Genel Başkanı Mary Lou McDonald, anlaşmanın imzalanmasını "tarihi" olarak nitelendirdi ve "Bu, geleceğimizi belirleme konusundaki devredilemez hakkımızı kolektif olarak savunduğumuz an" dedi.

Liderler, "hareketlerimizin arkasında bir ivme var" ve "anayasal değişimin geleceğine inanıyoruz ve İngiltere'den ayrı olmak istiyoruz" ifadelerini kullandı.

KENDİ KADERİNİ TAYİN ÇAĞRISI

Üç lider, uluslarının "kendi kaderini tayin hakkına" sahip olduğunu belirterek Birleşik Krallık hükümetine "her yargı bölgesinde anayasal değişikliklere hazırlanmasına, bunları planlamasına ve kolaylaştırmasına" yönelik çağrıda bulundu.

Liderler, partilerinin "farklı anayasal pozisyonlara sahip olduğunu ve her ulusun kendi geleceğini kendi yolunda ve kendi zamanında belirleyeceğini" belirtti.

Üç lider, ortak noktalarının ise "uluslarımızın seslerinin duyulmasını sağlama kararlılığı" olduğunu ifade etti.

"WESTMINSTER ARTIK TÜM BİRLEŞİK KRALLIK'IN FAYDASINA ÇALIŞMIYOR"

Ev sahibi Rhun ap Iorwerth, Birleşik Krallık yönetiminin artık Birleşik Krallık'ın tamamının faydasına çalışmadığını söyledi.

"Galler'in bazı güçlere sahip olması ve eşit muamele görmesi lazım. Bunu hak ediyoruz ve bu nedenle komşularımızla birlikte çalışıyoruz." dedi.

Swinney ise mayısta yapılan ve partisinin İskoçya Parlamentosunun en büyük partisi olduğu seçimlere işaret etti.

"Bu seçim Birleşik Krallık'ta farklı bir durum oluşturdu. Birleşik Krallık'ın anayasa yolculuğunda önemli bir noktayı temsil ediyoruz." diye konuştu.

Swinney, ilk kez Birleşik Krallık'ı oluşturan dört ülkeden üçünde kendi kaderini tayin hakkını savunan bölgesel başbakanların görev yaptığını belirtti.

"Bu hak bugünkü görüşmenin temelini oluşturdu, bundan sonrakilerin de temelini oluşturacak. Bu hak, halklarımızın vazgeçilmez hakkıdır." ifadelerini kullandı.

Swinney, üç bölgesel başbakanın ve McDonald'ın imzaladığı mutabakat zaptının merkezinde de kendi kaderini tayin hakkının bulunduğunu vurguladı.

"İRLANDA'NIN GELECEĞİNİ BELİRLEME HAKKIMIZ VAR"

Sinn Fein lideri Mary Lou McDonald, imzalanan mutabakat zaptını "tarihi bir belge" olarak nitelendirdi.

"Bugünkü toplantı ve imzaladığımız mutabakat zaptı tarihi bir belgedir. İrlanda'da yüz yıllar süren işgal, sömürge, kan ve gözyaşını sona erdiren Belfast Anlaşması'nın 30'uncu yılına yaklaşıyoruz. Ülkelerimiz bu sürede çok gelişti. İrlanda birçok konuda imkansızı mümkün hale getirebileceğini gösterdi. Ülkemiz ikiye ayrılmış halde. Referandum hakkımız var. Geleceğimizi belirleme hakkımız var. Hiçbir İngiliz Başbakanın bu hakkın masada olmadığını söylemesine tahammülümüz yok." değerlendirmesini yaptı.

McDonald, İrlanda, Galler ve İskoçya'daki gençlerin özgürlük ve kendi kaderini tayin hakkını benimsediğini belirtti.

O'Neill ise "Büyük bir değişimin zamanında yaşıyoruz ve bu durdurulamaz. Hiçbir İngiliz Başbakan yaşananları durduramaz." dedi.

O'Neill, Westminster sisteminin üç ülkenin yararına çalışmadığını belirterek, "Kendi kaderimizi tayin etme hakkımıza ihtiyacımız var." diye konuştu.

GALLER'DEN "BÜYÜK BİR SIFIRLAMA" ÇAĞRISI

Toplantının soru-cevap bölümünde Rhun ap Iorwerth, Galler halkının mayıstaki parlamento seçimiyle geleceğiyle ilgili karar verdiğini söyledi. Bu kararın yalnızca bağımsızlıkla ilgili olmadığını belirten ap Iorwerth, "Galler halkının özgüvenini inşa etmek, değişiklik anahtarının onların elinde olduğunu göstermek önemliydi." dedi.

Doğru anayasal yapının kurulması gerektiğini belirten ap Iorwerth, şu ifadeleri kullandı:

"En yakın dostlarımız öncelikle bu adalarda (Büyük Britanya ve İrlanda), sonra da Avrupa'da. Bu adalarda yaşayan insanlarla geleceği inşa etmeliyiz. Aynı düşünen insanlar bir araya geliyor. Sadece anayasa değil, pek çok pratik konuya cevap arıyoruz."

Ap Iorwerth, Birleşik Krallık'ın "Büyük bir sıfırlama" yapması gerektiğini belirterek, "Temelden başlayan bir yenilenmeye ihtiyaç var. Bağımsız ülkeler olarak birlikte çalışan ülkeler olmanın çok fazla avantajı var. Bu konu artan şekilde kabul edilir hale geldi. Var olan statüko savunulabilir halde değil." diye konuştu.

İngiltere hükümetinin değişimi ve beklentileri anlaması gerektiğini söyleyen ap Iorwerth, "Westminster çalışmıyor ancak şimdi bundan sonra ne olacağına dair çalışmamız lazım. Artan bir kendi kaderini tayin etme isteği var. Bu durum, ilişkilerimizin farklılaşmasına yol açacak. İngiltere bize pozitif yaklaşma ya da engeller çıkarma arasında seçim yapacak." değerlendirmesinde bulundu.

SWINNEY: BURNHAM, BİRLEŞİK KRALLIK'IN SON BAŞBAKANI OLACAK

Swinney, İngiltere Başbakanı Andy Burnham'ın "Birleşik Krallık'ın son başbakanı" olacağını savundu.

"İskoçya kendi istediği hükümeti seçti. İskoç halkı Avrupa Birliği'nin (AB) parçası olmak istiyor. Kendi isteği dışında AB'den ayrıldılar. İskoç halkı kendi umutlarının ve heveslerinin peşinden gitmek istiyor." dedi.

Swinney, parlamento çoğunluğunu ve hükümet gücünü kullanarak İskoçya'nın bağımsızlığı için yapılacak bir referandumu hayata geçirmek üzere çalışacaklarını belirtti.

"Burnham, İskoç halkının kendi geleceğini belirleme hakkına saygı duyduğunu söyledi." ifadelerini kullandı.

McDonald ise ABD Başkanı Donald Trump'ın İrlanda'nın birleşmesine verdiği desteğe değindi. McDonald, ABD'nin İsrail politikasını eleştirerek şöyle konuştu:

"ABD, İsrail'e silah satarak soykırıma destek veriyor. ABD'yi bu pozisyonundan uzaklaşarak İsrail'i dokunulmaz kılmaktan vazgeçmeye çağırıyoruz. İrlanda'nın barış sürecinde uygulanan ABD yaklaşımı Filistin'e uygulansaydı her şey farklı olurdu. ABD'nin temel pozisyonunda değişiklik istiyoruz. Bu durum yaşandıkça İrlandalılar ses çıkarmayı sürdürecek."

İngiliz The Telegraph gazetesi, üç liderin bağımsızlık referandumu için mutabakat zaptı imzalayacağını öne sürmüştü.

AYRILIKÇILAR GALLER VE İSKOÇYA'DA TEK BAŞINA İKTİDAR

Galler ve İskoçya'da ayrılık yanlısı partiler, çoğunluğa sahip olmasa da tek başına iktidarda bulunuyor. Parlamentosunda net bir ayrılıkçı üstünlüğünün görülmediği Kuzey İrlanda'da ise "güç paylaşımı" modeli uygulanıyor.

Başbakan ve Başbakan Yardımcısı'nın farklı partilerden seçildiği Kuzey İrlanda'da, iki isim de eşit güce sahip olmak zorunda. Kuzey İrlanda'da Bölgesel Başbakanlık koltuğunda ayrılıkçı O'Neill, Başbakan Yardımcılığı koltuğunda ise İngiltere yanlısı Emma Little-Pengelly oturuyor.

İngiltere Başbakanı Burnham ise Kuzey İrlanda'da halkın çoğunluğunun Birleşik Krallık'ta kalmak istediğini savunuyor.

TRUMP, BİRLEŞİK İRLANDA'NIN HARİKA OLACAĞINI SÖYLEMİŞTİ

İngiltere Başbakanı Burnham, daha önce yaptığı açıklamalarda Kuzey İrlanda ve İskoçya bağımsızlık referandumlarını desteklemeyeceğini ve yasalara uygun olmayacağını söylemişti.

Dün İrlanda Başbakanı Micheal Martin'le bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump ise Kuzey İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti'nin birleşmesini istediğini ve bunun harika olacağını ifade etmişti.

İskoçya Bölgesel Başbakanı John Swinney ise buluşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, "Burnham, Birleşik Krallık'ın son başbakanı olmaya hazır olsun. Tarihte ilk kez İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda, bağımsızlık yanlısı iktidarlarca yönetiliyor." demişti.