Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nde (IKBY) uzun süredir içten içe kaynayan siyasi rekabet, hükümet krizine dönüştü. Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) lideri Bafel Talabani, partisinin IKBY hükümetindeki tüm görevlerinden çekilme kararı aldığını duyurdu. Başbakan Mesrur Barzani liderliğindeki mevcut koalisyon yapısına vurulan bu darbe, Erbil ile Süleymaniye arasındaki köklü fay hatlarını yeniden hareketlendirirken, Irak genelinde ve bölge başkentlerinde derin yankı uyandırdı.

Barzani ve Talabani Cephelerinde Ayrışma Derinleşiyor

Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasında son aylarda tırmanan gerilim, idari yetki paylaşımı, güvenlik birimlerinin kontrolü ve petrol gelirlerinin dağılımı gibi kritik başlıklarda tıkanmıştı. KYB lideri Bafel Talabani'nin çekilme hamlesi, özellikle Erbil merkezli yürütmenin Süleymaniye üzerindeki mali ve bürokratik baskılarına yönelik sert bir tepki olarak nitelendiriliyor. Hükümette Başbakan Yardımcılığı dahil olmak üzere çok sayıda kilit bakanlığı elinde bulunduran KYB kadrolarının çekilmesi, IKBY'nin meşruiyet ve işlerlik zeminini doğrudan sarsıyor.

Krizin arka planında yalnızca bölgesel makam paylaşımları değil, aynı zamanda Bağdat ile yürütülen bütçe müzakereleri ve yerel seçim yasasına ilişkin uzlaşmazlıklar da yer alıyor. Süleymaniye kanadı, Barzani yönetimini kamu kaynaklarını adaletsiz biçimde Erbil ve Duhok lehine kullanmakla suçlarken, KDP kanadı ise KYB'yi merkezi hükümetle ve dış aktörlerle tek taraflı temas kurarak bölgesel bütünlüğü zedelemekle itham ediyor. Karşılıklı sertleşen bu söylem, taraflar arasındaki müzakere masalarının fiilen çökmesine yol açtı.

İkili Yönetim Tehlikesi ve Bölgesel İstikrar Kaygıları

Siyasi uzmanlar, KYB’nin hükümetten resmen çekilmesinin IKBY’yi 1990’lı yıllardaki "çift idareli yapıya" (Erbil ve Süleymaniye yönetimlerinin fiilen ayrılması) geri döndürme riski taşıdığına dikkat çekiyor. Peşmerge güçlerinin tek bir çatı altında birleştirilmesi sürecinin henüz tamamlanamamış olması, tarafların kendi askeri ve istihbarat mekanizmalarına dayanarak hareket etme ihtimalini kuvvetlendiriyor. Böylesi bir bölünme, yalnızca bölgesel yönetimin kamu hizmetlerini felce uğratmakla kalmayıp, bölgenin güvenlik mimarisinde de ciddi boşluklar yaratabilir.

Gelişmeler, Bağdat'taki federal hükümetin yanı sıra Ankara, Washington ve Tahran tarafından da yakından izleniyor. IKBY'nin siyasi bir kilitlenmeye sürüklenmesi, Türkiye ile Irak arasında planlanan Kalkınma Yolu Projesi ve terörle mücadele mekanizmaları açısından stratejik soru işaretleri doğuruyor. Önümüzdeki günlerde tarafların uluslararası arabulucular eşliğinde yeniden bir araya gelip gelmeyeceği ya da erken seçim kartının devreye sokulup sokulmayacağı, Kuzey Irak'ın gelecekteki siyasi haritasını belirleyecek ana etken olacak.