Yemen’de İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’daki Aramco tesislerine yönelik saldırısı, bölgedeki gerilimi yeniden tırmandırdı. Siyaset Bilimci Adem Kılıç, Husilerin Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz’de maliyetleri...

Buse Güngör | CNNTurk.com Muhabiribuse.gungor@cnnturk.com.tr

Yemen’de İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’daki Aramco tesislerine yönelik saldırısı, bölgedeki gerilimi yeniden tırmandırdı. Siyaset Bilimci Adem Kılıç, Husilerin Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz’de maliyetleri artırarak İran’ın stratejisine benzer bir politika izlediğini belirtti. Kılıç, Trump ve Netanyahu’nun İran’a yönelik yeni bir askerî operasyonu değerlendirdiğini öne sürerken, kısa vadede kara savaşı ihtimalini düşük gördüğünü ifade etti. Olası bir saldırının zamanlamasında seçim hesaplarının da etkili olabileceğini değerlendirdi.

Yemen’de İran destekli Husilerin saldırıları sürerken, Suudi Arabistan’daki Aramco tesislerinin de hedef alındığı bildirildi. Bölgedeki saldırıların yoğunlaşması, çatışmaların daha geniş bir alana yayılabileceği endişelerini artırıyor.

Siyaset Bilimci ve Yazar Adem Kılıç, Husilerin izlediği stratejinin bölgesel ve küresel maliyetleri artırmaya dayandığını belirtti. İran’ın savaşın başlangıcından itibaren izlediği stratejiye benzer bir yaklaşımın Husiler tarafından da benimsendiğini ifade eden Kılıç, Hürmüz Boğazı’nın ardından Babülmendep Boğazı ve Kızıldeniz’de de maliyetleri yükseltmeye yönelik adımlar atıldığını söyledi. Kılıç, Suudi Arabistan’ın da saldırılara karşılık verme politikasını sürdürdüğünü belirterek, karşılıklı maliyet artırma stratejisinin çatışmaların devam etmesine yol açabileceğini dile getirdi.

SUUDİ ARABİSTAN VE PAKİSTAN’DAN YEMEN’E KARA HAREKÂTI GELİR Mİ?

Bölgedeki gerilimin tırmanmasıyla birlikte, Suudi Arabistan’ın daha geniş kapsamlı bir operasyon düzenleyip düzenlemeyeceği ve Pakistan ordusunun böyle bir harekâta katılıp katılmayacağı da gündeme geldi. Adem Kılıç, Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye’nin yer aldığı Mekke Paktı’nın bir savunma paktı olarak tanımlandığını hatırlattı. Ülkelerin sıcak çatışmaya katılmama yönünde tavır ortaya koyduğunu belirten Kılıç, Pakistan Dışişleri Bakanlığı’nın da askerlerin Yemen sınırını geçerek çatışmaya girmeyeceğini açıkladığını aktardı.

Pakistan’ın hava unsurlarının çatışmalara katıldığı yönündeki haberlerin de Pakistan Dışişleri Bakanı tarafından yalanlandığını ifade eden Kılıç, Pakistan’ın olası bir kara harekâtında yer alma ihtimalinin şu aşamada düşük göründüğünü söyledi.

YEMEN’DE ÇÖZÜM DİPLOMASİ Mİ, ASKERÎ MÜDAHALE Mİ?

Yemen’deki çatışmaların daha da büyümemesi için diplomatik bir çözüm bulunması gerektiğini vurgulayan Kılıç, tarafların farklı hedefleri olduğuna dikkat çekti. Husilerin, Yemen’de özellikle başkent Sana ve kontrol ettikleri bölgelerdeki hâkimiyetlerini korumak istediğini belirten Kılıç, İran’a destek verme çabalarının da sürebileceğini ifade etti.

Suudi Arabistan’ın ise Yemen’i uzun yıllardır bir güvenlik sorunu olarak gördüğünü ve bu sorunun tamamen ortadan kaldırılmasını istediğini söyledi. Aramco gibi ülkenin ekonomik açıdan kritik tesislerine yönelik saldırıların, Riyad yönetiminin güvenlik endişelerini daha da artırdığını belirtti. Kılıç, ABD’nin de bölgede istikrar sağlamaya yönelik adımlar atmak istediğini ifade ederek, üç ülkenin farklı hedeflerinin çatışma sürecini karmaşıklaştırdığını dile getirdi.

TRUMP: “PETROLÜ VE MALİYETİ ARTIRMAK İSTİYORLAR”

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın petrol fiyatlarını yükselterek yaklaşan ara seçimlerde kendisini zor durumda bırakmaya çalıştığı yönündeki açıklamalarını değerlendiren Adem Kılıç, bu yaklaşımın İran’ın izlediği stratejiyle örtüştüğünü savundu. Kılıç’a göre İran, müzakerelerde elini güçlendirmek ve Trump yönetiminin Kongre seçimleri öncesinde siyasi açıdan zayıflamasını sağlamak istiyor. Husilerin saldırılarıyla bölgesel maliyetleri artırmaya çalışması da bu stratejinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Kılıç, Umman, İslamabad ve Cenevre’de gerçekleştirilen görüşmelerden sonuç alınamamasının ardından, yeni bir müzakere masası kurulması durumunda İran’ın elini güçlendirmek isteyebileceğini belirtti.

İsrail’deki seçim sürecine de dikkat çeken Kılıç, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun siyasi desteğinin gerilemesinin, bölgedeki gelişmelerin iç siyasete etkisini artırabileceğini söyledi.

TRUMP VE NETANYAHU YENİ BİR İRAN OPERASYONUNU GÖRÜŞÜYOR MU?

ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun İran’a yönelik yeni bir askerî operasyon ihtimalini görüştüklerine ilişkin iddiaları da değerlendiren Kılıç, bu ihtimalin ciddiye alınması gerektiğini belirtti. Kılıç, iki liderin İran’a yönelik politikalarının başarısızlığa uğramasının siyasi açıdan ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. Axios’un haberinde de iki lider arasında birden fazla görüşme yapıldığına ilişkin bilgilere yer verildiğini hatırlattı. ABD yönetiminin başlangıçta yeni bir operasyona temkinli yaklaşmış olabileceğini belirten Kılıç, daha önce müzakerelerin iyi gittiğine ilişkin açıklamaların ardından askerî operasyon başlatıldığını hatırlatarak, benzer bir gelişmenin yeniden yaşanabileceğini söyledi. Bununla birlikte Kılıç, kısa vadede bir kara savaşı ihtimalini düşük gördüğünü ifade etti.

YENİ BİR SALDIRI PETROL FİYATLARINI YÜKSELTİR Mİ?

İran’a yönelik olası bir askerî operasyonun petrol fiyatlarını yeniden yükseltebileceğine dikkat çeken Kılıç, Trump yönetiminin bu risk nedeniyle temkinli hareket ettiğini belirtti. Kılıç, uzun süredir müzakerelerin ilerlemediği bir ortamda yaşanan sessizliğin dikkat çekici olduğunu ifade ederek, siyasi açıdan avantaj elde etmek isteyen liderlerin yeni bir askerî adımı gündeme alabileceğini söyledi. Ancak Kılıç, olası bir saldırının zamanlamasına ilişkin değerlendirmesinde, böyle bir adımın 3 Kasım’daki ABD seçimlerinin sonrasında gerçekleşmesini beklediğini dile getirdi.

NETANYAHU İÇİN İRAN TEHDİDİ SEÇİM AVANTAJI SAĞLAR MI?

İran’a yönelik yeni bir saldırının İsrail ve ABD’deki siyasi dengeleri nasıl etkileyebileceği sorusunu da yanıtlayan Kılıç, özellikle İsrail’de güvenlik konusunun seçimlerde belirleyici olabildiğini söyledi.

Kılıç’a göre Netanyahu, İran’ın nükleer kapasitesini ve oluşturduğu güvenlik tehdidini öne çıkararak seçmenlere güçlü liderlik mesajı vermeyi hedefleyebilir. İsrail’de güvenlik kaygılarının siyasi karşılık bulduğunu belirten Kılıç, Netanyahu’nun bu yaklaşımıyla seçimlerde avantaj elde edebileceğini düşünebileceğini ifade etti. Trump’ın da benzer şekilde güçlü liderlik imajını öne çıkarmak isteyebileceğini kaydeden Kılıç, iki liderin siyasi hesaplarının İran’a yönelik yeni bir operasyon ihtimalinde etkili olabileceğini değerlendirdi.