Küresel mal ticaretinin değeri, yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,5 artarak yaklaşık 13,7 trilyon dolara ulaştı. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın (UNCTAD) Küresel Ticaret...

Küresel mal ticaretinin değeri, yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,5 artarak yaklaşık 13,7 trilyon dolara ulaştı. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı'nın (UNCTAD) Küresel Ticaret Güncellemesi raporuna göre, hizmet ticaretindeki büyüme de aynı dönemde yüzde 10,5 olarak gerçekleşti.

Küresel ticaretin toplam değerinde yaklaşık 2 trilyon dolarlık artış kaydedildi. Küresel ticaretin yıl sonunda rekor seviyeye ulaşması beklenirken enerji fiyatlarındaki yükseliş ve artan lojistik maliyetleri ticaretin görünümünde belirleyici oldu.

ENERJİ VE LOJİSTİK MALİYETLERİ TİCARETİ ETKİLİYOR

Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen taşımacılıkta yaşanan aksamalar ve bölgesel enerji arzına ilişkin endişeler enerji fiyatlarını yükseltti. Bu gelişmeler uluslararası tedarik zincirlerinde ulaşım, lojistik ve üretim maliyetlerinin de artmasına neden oldu.

Küresel ticaret fiyatlarındaki artışın son 12 aylık ortalaması yüzde 3,4 olarak hesaplandı.

Küresel ticaretteki büyüme ülke ve sektörlere göre farklılık gösterdi. Doğu Asya ekonomileri yılın ilk çeyreğinde küresel ortalamanın üzerinde performans sergiledi.

Doğu Asya dahil edildiğinde gelişmekte olan ülkelerin ticaretinde güçlü büyüme görülürken, bu bölge hariç tutulduğunda gelişmekte olan ekonomilerin mal ticareti daraldı. Orta Doğu ve Güney Asya'daki ithalat ve ihracat düşüşleri bu gerilemede etkili oldu.

YAPAY ZEKA VE ELEKTRİKLİ ARAÇLAR ÖNE ÇIKTI

Yapay zeka ve elektrikli araçlarla bağlantılı ürünler, yılın ilk çeyreğinde küresel ticarette en güçlü büyümenin görüldüğü ürün grupları arasında yer aldı.

Kritik minerallerin ticareti bir önceki çeyreğe göre yüzde 38, yarı iletken ticareti yüzde 25 arttı. Aynı dönemde batarya ticareti yüzde 15, bilgi ve iletişim teknolojileri ürünleri yüzde 14 ve elektrikli otomobil ticareti yüzde 11 büyüdü.

Yenilenebilir enerji ürünlerinde ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Güneş enerjisi bağlantılı ürünlerin ticareti yüzde 7, rüzgar enerjisi ürünlerinin ticareti yüzde 8 geriledi.

Fosil yakıt ticareti ise fiyat artışlarının etkisiyle büyümeye devam etti.

TEDARİK ZİNCİRLERİ YENİDEN ŞEKİLLENİYOR

Jeoekonomik gelişmeler, ülkeler arasındaki ticari ilişkileri ve küresel tedarik zincirlerini yeniden şekillendirmeye devam ediyor.

Siyasi açıdan benzer ülkeler arasındaki ticaretin güçlenmesini ifade eden "friendshoring" eğilimi yılın ilk çeyreğinde durakladı. Üretim ve tedarikin coğrafi olarak yakın ülkelere kaydırılması anlamına gelen "nearshoring" eğilimi ise yeniden güç kazandı.

TİM: TÜRKİYE FİYAT REKABETÇİLİĞİNİ GÜÇLENDİRMELİ

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, küresel ticaretteki büyümenin olumlu olduğunu ancak rakamların doğru değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Küresel ticaretteki büyümenin önemli bir bölümünün hacimden değil, enerji, ulaştırma ve lojistik maliyetlerinin etkilediği fiyat artışlarından kaynaklandığını ifade eden Gültepe, asıl önemli göstergenin gerçek talep ve hacim artışı olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin ihracatı yılın ilk yarısında yüzde 3,6 artarken, ocak-temmuz döneminde yüzde 3,4 yükselerek 161,6 milyar dolara ulaştı.

Temmuz ayında 25,6 milyar dolarla ihracat rekoru kırıldığını belirten Gültepe, son 12 aylık ihracatın 278,6 milyar dolara yaklaştığını ifade etti.

Gültepe, küresel ticaret yüzde 12,5 büyürken Türkiye'nin yüzde 3-4 seviyesindeki ihracat artışının yeterli olmadığını belirterek, fiyat rekabetçiliğinin yeniden kazanılması halinde çift haneli ihracat artışlarının mümkün olabileceğini söyledi.

TÜRKİYE İÇİN TEDARİK ZİNCİRLERİNDE FIRSAT

Gültepe, yakın coğrafyadan tedarik eğiliminin Türkiye açısından önemli bir fırsat oluşturduğunu belirtti.

Küresel şirketlerin daha kısa, güvenli ve gerektiğinde hızlı müdahale edilebilen tedarik ağlarına yöneldiğini ifade eden Gültepe, Avrupa'ya yakınlık, üretim altyapısı, ürün çeşitliliği, lojistik gücü ve hızlı teslimat imkanlarının Türkiye'yi öne çıkardığını kaydetti.

Gültepe, küresel şirketlerin tedarik zincirlerini yeniden yapılandırdığı sürecin Türkiye lehine değerlendirilmesi gerektiğini belirtirken, yüksek enflasyon, finansman maliyetleri ve tüketici üzerindeki fiyat baskısının maliyetleri yeniden belirleyici hale getirdiğine dikkat çekti.

YÜKSEK TEKNOLOJİLİ ÜRÜNLERİN PAYI ARTIRILMALI

Dünya ticaretinin ağırlık merkezinin giderek teknoloji yoğun ürünlere kaydığını belirten Gültepe, Türkiye'nin de güçlü olduğu tekstil, hazır giyim, otomotiv, makine, kimya ve mobilya sektörlerinde ihracatı artırırken yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun ürünlerin payını yükseltmesi gerektiğini ifade etti.

Yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatındaki payının yılın ilk yarısında yüzde 3,5 seviyesinde olduğunu belirten Gültepe, Türkiye'nin küresel ticaretten aldığı payın ise son veriler itibarıyla yüzde 1'in altına gerilediğine işaret etti.

Gültepe, dünya ticaretinden yeniden daha fazla pay alınabilmesi için sanayi üretimini, yatırımı ve ihracatı önceleyen ve üreticilerin maliyetlerini rakipleriyle rekabet edebilecek seviyede tutan politikalara ihtiyaç olduğunu belirtti.

Türkiye'nin üretim ve ihracatta yeniden güçlü bir ivme yakalaması halinde mevcut seviyelerin çok üzerine çıkabilecek kapasiteye sahip olduğu değerlendirmesinde bulundu.