Nepal’de felaketin bilançosu ağırlaşıyor

Nepal’in Çin sınırındaki dağlık Rasuwa bölgesinde meydana gelen sel, kısa sürede büyük bir yıkıma neden oldu. Bhotekoshi Nehri ve çevresindeki yerleşim alanlarını etkileyen felakette çok sayıda bina, yol, köprü ve altyapı tesisi sular ve çamur altında kaldı.

Yetkililerin son açıklamalarına göre Nepal’de 157 kişinin cansız bedenine ulaşıldı. Ancak felaketin boyutunun henüz tam olarak ortaya çıkarılamadığı belirtiliyor. Çünkü yüzlerce kişiden hâlâ haber alınamıyor ve ekiplerin ulaşamadığı bölgelerdeki durumun ne olduğu tam olarak bilinmiyor.

Bu nedenle arama-kurtarma çalışmalarının ilerlemesiyle birlikte can kaybının daha da artmasından endişe ediliyor.

Yüzlerce kişiden haber alınamıyor

Felaketin en kritik noktalarından biri, çok sayıda kişinin kayıp olması.

Nepal Başbakanlık Ofisi verilerine göre aralarında 391 yabancı uyruklu kişinin de bulunduğu yüzlerce kişi için kayıp ihbarı bulunuyor. Bölgede özellikle turizm ve hac güzergâhlarının bulunması nedeniyle farklı ülkelerden gelen turistlerin ve ziyaretçilerin de selden etkilenmiş olabileceği belirtiliyor.

Bölge, Tibet'teki Kailash Mansarovar'a giden ziyaretçilerin kullandığı güzergâhlardan biri olması nedeniyle yılın bu döneminde yoğun ziyaretçi trafiğine sahne oluyor. Bu durum, kayıp kişiler arasında yabancı uyrukluların da bulunmasına neden oluyor.

Arama-kurtarma ekipleri, kayıp kişilerin bulunması için nehir yatakları, yıkılan yapılar ve çamurla kaplanan bölgelerde çalışmalarını sürdürüyor.

Selin oluşumu konusunda dikkat çeken gelişme

Felaketin oluşumuna ilişkin ilk değerlendirmelerde farklı ihtimaller gündeme gelirken, bölgede yaşanan olayın sıradan bir nehir taşkınından çok daha güçlü olduğu belirtiliyor.

Nepal'in yerel kaynaklarından Kathmandu Post'un aktardığı bilgilere göre, Çin tarafında meydana gelen bir çığ veya buz kütlesinin hareketi, Lhende Nehri'nin akışını etkileyerek Bhotekoshi Nehri'ne doğru çok büyük miktarda su ve kaya parçalarının ilerlemesine neden olmuş olabilir.

Reuters da olayın, buz ve kaya kütlesinin nehir sistemine ani şekilde ulaşması sonucu oluşan son derece güçlü bir su ve çamur akışıyla bağlantılı olabileceğini bildirdi.

Bu tür olaylarda suyun taşıdığı kaya, toprak ve enkazın yıkıcı gücü normal bir selden çok daha yüksek olabiliyor.

Yerleşim yerleri saniyeler içinde sular altında kaldı

Felaketin yaşandığı bölgelerden gelen bilgiler, sel sularının çok kısa süre içerisinde büyük bir yıkıma yol açtığını ortaya koyuyor.

Özellikle Çin sınırına yakın Timure yerleşiminde selin etkisinin çok ağır olduğu bildirildi. Sel sularının önüne çıkan evleri, araçları, yolları ve diğer yapıları sürüklediği aktarıldı.

Bölgede yüzlerce aracın da sel sularına kapıldığı bildiriliyor. Nepal'deki önemli ulaşım bağlantılarından bazıları zarar gördüğü için arama-kurtarma ekiplerinin felaket bölgesine ulaşması da güçleşti.

Yolların ve köprülerin kullanılamaz hale gelmesi, ekiplerin karadan ilerlemesini zorlaştırırken, bazı bölgelerde hava yoluyla müdahale seçeneği de hava koşulları nedeniyle sınırlı kalıyor.

Altyapı da büyük zarar gördü

Selin etkisi yalnızca can kayıplarıyla sınırlı kalmadı. Bölgedeki altyapı da ciddi şekilde zarar gördü.

İlk değerlendirmelere göre çok sayıda yol ve köprü sel sularıyla birlikte sürüklendi. Hidroelektrik santrallerinin ve çeşitli kamu tesislerinin de zarar gördüğü bildirildi.

Kathmandu Post'un aktardığı ön değerlendirmelerde 9 hidroelektrik projesinin, 19 motorlu araç köprüsünün ve yaklaşık 40 kilometrelik karayolunun selden etkilendiği belirtildi.

Bu tablo, felaketin yalnızca birkaç yerleşim alanını etkileyen bölgesel bir olay olmadığını, ulaşım ve enerji altyapısını da ciddi biçimde sekteye uğrattığını gösteriyor.

Çin tarafında da can kayıpları var

Felaketin etkileri Nepal sınırlarının dışına da taştı.

Sel ve buna bağlı toprak kaymaları, Çin'e bağlı Tibet Özerk Bölgesi'ndeki Gyirong ilçesini de etkiledi. Çin tarafında 3 kişinin hayatını kaybettiği ve yüzlerce kişinin kayıp olduğu bildirildi.

Sınır bölgesindeki ulaşım ve ticaret bağlantılarının zarar görmesi, iki ülke arasındaki geçişleri de etkiledi.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bölgedeki arama-kurtarma çalışmalarının hızlandırılması, sivillerin güvenli bölgelere tahliye edilmesi ve yaralılara gerekli sağlık hizmetlerinin sağlanması yönünde talimat verdiği bildirildi.

Arama-kurtarma çalışmaları zamana karşı sürüyor

Bölgede en büyük öncelik, kayıp kişilerin bulunması ve mahsur kalanların güvenli bölgelere çıkarılması.

Nepal ordusu ve güvenlik güçleri çalışmaların merkezinde yer alırken, helikopterlerle ulaşılması güç noktalara ekip ve yardım malzemesi gönderilmeye çalışılıyor. Ancak Himalaya bölgesindeki kötü hava koşulları operasyonları ciddi şekilde zorlaştırıyor. Bazı helikopterlerin hava şartları nedeniyle geri dönmek zorunda kaldığı bildirildi.

Yıkılan yollar ve köprüler de kara ulaşımını büyük ölçüde engelliyor. Bu nedenle özellikle ulaşılması güç vadilerde yaşayan insanların durumuna ilişkin belirsizlik devam ediyor.

Felaket erken uyarı sistemlerini yeniden gündeme getirdi

Nepal'deki sel, yalnızca mevcut yıkımı değil, dağlık bölgelerdeki erken uyarı sistemlerinin önemini de yeniden gündeme taşıdı.

Kathmandu Post'un haberine göre bölgede daha önce kurulmuş bazı otomatik sel izleme istasyonlarının da sel sırasında zarar gördüğü bildirildi. Yetkililer, taşkının gelişimi hakkında aşağı bölgelerde yaşayan insanlara yeterli ve zamanında uyarı ulaşmamasının can kaybını artırmış olabileceğine dikkat çekiyor.

Özellikle Himalayalar gibi yüksek dağlık bölgelerde buzullar, çığlar, heyelanlar ve ani su taşkınları büyük risk oluşturuyor. Bu nedenle yalnızca yağış ölçümlerine dayalı sistemlerin yeterli olmayabileceği, dağlık bölgelerde meydana gelen ani değişimleri de takip edecek daha gelişmiş erken uyarı mekanizmalarına ihtiyaç duyulduğu değerlendiriliyor.

Türkiye’den Nepal ve Çin’e taziye mesajı

Felaketin ardından Türkiye de Nepal ve Çin halklarına başsağlığı mesajı yayımladı.

Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Nepal ile Çin arasındaki sınır bölgesinde meydana gelen sel ve toprak kayması nedeniyle yaşanan can kayıplarından derin üzüntü duyulduğu belirtildi. Açıklamada, hayatını kaybedenlerin yakınlarına ve Nepal ile Çin başta olmak üzere vatandaşlarını kaybeden ülkelere taziye dilekleri iletildi.

Bakanlık ayrıca mevcut bilgiler itibarıyla Türk vatandaşlarının afetten etkilendiğine ilişkin kendilerine ulaşan bir bilgi bulunmadığını ve sürecin yakından takip edildiğini açıkladı.

Nepal tarihinin en ağır felaketlerinden biri olabilir

157 kişinin hayatını kaybettiği ve yüzlerce kişinin kayıp olduğu felaketin bilançosu, Nepal'in son yıllarda karşı karşıya kaldığı en ağır doğal afetlerden biri olabileceğine işaret ediyor.

Özellikle kayıp kişilerin durumunun henüz netleşmemesi, felaketin gerçek boyutunun önümüzdeki günlerde daha net ortaya çıkacağı anlamına geliyor.

Arama-kurtarma ekiplerinin enkaz ve çamur altında kalan bölgelerde ilerlemesi, kayıp kişilere ulaşılması ve hasar tespit çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte Nepal'deki tablonun daha kapsamlı şekilde ortaya çıkması bekleniyor.

Şimdilik bölgede değişmeyen en önemli gerçek ise 157 kişinin yaşamını yitirdiği, yüzlerce kişinin kayıp olduğu ve çok sayıda yerleşim yerinin ağır hasar gördüğü. Arama-kurtarma ekipleri ise hem hayatta kalanlara ulaşmak hem de kayıp kişilerin izini bulmak için çalışmalarını sürdürüyor.