Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde milletvekillerinin yasama dokunulmazlıklarıyla ilgili yeni bir süreç başladı. TBMM Başkanlığına gönderilen üç ayrı dokunulmazlık dosyasında Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Yeni Parti Malatya Milletvekili Veli Ağbaba ve Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil’in isimleri yer aldı.

Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması Hakkında Cumhurbaşkanlığı Tezkereleri, TBMM Başkanlığı tarafından yayımlanan “Gelen Kağıtlar” listesinde kamuoyuna duyuruldu. Böylece söz konusu milletvekilleri hakkındaki dosyalar açısından Meclis’teki resmi süreç de başlamış oldu.

DOSYALAR KARMA KOMİSYON’A GÖNDERİLDİ

Meclis Başkanlığına ulaşan tezkereler, Anayasa ve Adalet Komisyonu üyelerinden oluşan Karma Komisyon’a havale edildi. Bundan sonraki aşamada dosyaların komisyonda ele alınması ve ilgili milletvekillerinin dokunulmazlıklarına ilişkin değerlendirme yapılması bekleniyor.

Dokunulmazlık dosyalarıyla ilgili süreç yalnızca komisyon aşamasıyla sınırlı kalmıyor. Hazırlanacak raporların ardından dosyaların TBMM Genel Kurulu gündemine taşınması ve milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılıp kaldırılmayacağının oylanması gerekiyor.

ÖZGÜR ÖZEL VE VELİ AĞBABA HAKKINDAKİ SORUŞTURMA

Dosyaların dikkat çeken bölümünü Özgür Özel ve Veli Ağbaba hakkında yürütülen soruşturmaya ilişkin fezlekeler oluşturuyor.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında iki milletvekili hakkında “zincirleme şekilde rüşvet almak” suçlamasıyla fezleke hazırlandığı ve dokunulmazlıklarının kaldırılması talebiyle dosyaların ilgili makamlara gönderildiği belirtildi.

Soruşturma dosyasında Özgür Özel hakkında, 31 Mart 2024 Yerel Seçimleri döneminde Antalya Büyükşehir Belediye Başkan adaylığı sürecinde nüfuz ve yetkinin kötüye kullanıldığı yönünde iddialar bulunduğu aktarıldı.

Savcılık değerlendirmesinde, Özel’in Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek ve oğlu Mustafa Gökhan Böcek ile bağlantılı olarak farklı tarihlerde doğrudan veya Veli Ağbaba aracılığıyla menfaat temin ettiği iddiasına yer verildi.

Söz konusu iddialar soruşturma makamlarının değerlendirmeleri kapsamında yer alırken, dokunulmazlık sürecinin ilerlemesi milletvekilleri hakkında kesinleşmiş bir suç veya mahkumiyet anlamına gelmiyor.

VELİ AĞBABA HAKKINDA DA FEZLEKE

Aynı soruşturma kapsamında Yeni Parti Malatya Milletvekili Veli Ağbaba hakkında da “zincirleme şekilde rüşvet almak” suçlamasıyla fezleke hazırlandığı bildirildi.

Savcılık tarafından yapılan değerlendirmede, Ağbaba’nın Özgür Özel’in talimatı doğrultusunda hareket ederek Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek’in oğlu Mustafa Gökhan Böcek’ten farklı tarihlerde menfaat temin ettiği iddiası yer aldı.

Bu iddiaların ardından hazırlanan dosya, milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması prosedürü kapsamında TBMM’ye ulaştı.

SERA KADIGİL’İN DOSYASI DA MECLİS’E GELDİ

TBMM Başkanlığına gönderilen üç dosyadan biri de Türkiye İşçi Partisi İstanbul Milletvekili Sera Kadıgil’e ait.

Kadıgil hakkındaki dosyanın da diğer fezlekelerle birlikte Meclis Başkanlığı tarafından gelen evraklar arasında yayımlandığı ve Karma Komisyon’a sevk edildiği belirtildi.

Böylece üç milletvekili hakkındaki dosyalar aynı yasama süreci içerisinde Meclis’in değerlendirmesine sunulmuş oldu.

DOKUNULMAZLIK SÜRECİNDE SIRADA NE VAR?

Meclis’e gönderilen fezlekelerin doğrudan Genel Kurul’da oylanması söz konusu değil. Dosyaların öncelikle Anayasa ve Adalet Komisyonu üyelerinden oluşan Karma Komisyon tarafından ele alınması gerekiyor.

Karma Komisyon bünyesinde dosyanın incelenmesi amacıyla bir Hazırlık Komisyonu oluşturulabiliyor. Hazırlık Komisyonu, dosyadaki iddiaları ve mevcut belgeleri değerlendirirken ilgili milletvekilinin savunmasını da alabiliyor.

Hazırlık Komisyonunun çalışmasını tamamlamasının ardından hazırlanan rapor Karma Komisyon’a sunuluyor. Karma Komisyon da raporu değerlendirerek dokunulmazlığın kaldırılması veya kovuşturmanın milletvekilliği sıfatının sona ermesine bırakılması yönünde karar verebiliyor.

SON KARAR GENEL KURUL’DA

Karma Komisyon tarafından hazırlanan raporun TBMM Genel Kurulu gündemine gelmesi halinde son siyasi karar milletvekillerinin yapacağı oylamayla veriliyor.

Bir milletvekili hakkında birden fazla dokunulmazlık dosyası bulunması durumunda ise dosyalar ayrı ayrı değerlendirilebiliyor. Genel Kurul aşamasında yapılacak oylamanın sonucuna göre dokunulmazlığın kaldırılması veya mevcut durumun korunması mümkün.

Dokunulmazlığın kaldırılması halinde ilgili soruşturma bakımından yargı sürecinin önündeki anayasal engel ortadan kalkmış oluyor. Ancak dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilinin suçlu bulunduğu anlamına gelmiyor; nihai değerlendirme yargı makamlarının yapacağı yargılama sonucunda ortaya çıkıyor.

ÖZGÜR ÖZEL DAHA ÖNCE FEZLEKELERLE İLGİLİ KONUŞMUŞTU

Özgür Özel de daha önce yaptığı açıklamalarda hakkında çok sayıda fezleke bulunduğunu ifade etmiş ve dokunulmazlık tartışmalarıyla ilgili değerlendirmelerde bulunmuştu.

Özel, 25 Mayıs'taki açıklamasında çok sayıda fezlekesi bulunduğunu belirterek, dokunulmazlığının kaldırılması halinde ciddi bir ceza riskiyle karşı karşıya kalabileceğini savunmuştu.

TBMM’ye gönderilen son dosyalarla birlikte Özel, Ağbaba ve Kadıgil hakkındaki dokunulmazlık süreçleri açısından yeni bir aşamaya geçilmiş oldu. Bundan sonraki süreçte gözler Karma Komisyonun yapacağı değerlendirmelere ve dosyaların Genel Kurul gündemine gelip gelmeyeceğine çevrildi.